Bakteryjni pomocnicy

20 sierpnia 2009, 11:37

Niektóre gatunki pustynnych kaktusów opanowały trudną i z pozoru niemożliwą sztukę. Rosną i mają się dobrze w miejscach, gdzie nie ma gleby, tylko naga skała. Naukowcom udało się właśnie "rozpracować", jak to robią. Okazało się, że weszły w symbiozę z bakteriami, które specjalnie dla nich rozpuszczają skałę, a w zamian kaktusy pozwalają im żyć w swych korzeniach (Experimental Biology).



Jak się słyszą, tak umyją

14 grudnia 2015, 12:11

Japońscy badacze odkryli, że to, jak skutecznie czyścimy zęby i jak bardzo jesteśmy zadowoleni ze szczotkowania, zależy od dźwięków wydawanych podczas pocierania włosiem o szkliwo.


Mięśnie pamiętają nie tylko ćwiczenia. Pamięć bezczynności ma dramatyczne skutki

25 lutego 2026, 11:53

O pamięci mięśniowej słyszał chyba każdy. Dzięki niej mięśnie zapamiętują efekty wykonywanych ćwiczeń i, gdy zrobimy sobie dłuższą przerwę, potrafią szybko powrócić do poprzedniej masy. Naukowcy od dłuższego czasu zastanawiali się, czy i jak mięśnie zapamiętują okresy atrofii, gdy tracą masę w wyniku przymusowej bezczynności spowodowanej np. wypadkiem, chorobą czy urazem. To szczególnie ważne w przypadku osób starszych, u których okresy unieruchomienia zdarzają się częściej, niż u młodych. Okazuje się, że taka pamięć mięśniowa również istnieje i niesie ona ze sobą dramatyczne skutki.


Mózg "porwany" przez tłuszcze

14 września 2009, 09:35

Nasze ciało zostało tak zaprogramowane przez naturę, by przestawać jeść, gdy mamy już dosyć. Okazuje się jednak, że pewien rodzaj kwasu tłuszczowego – kwas palmitynowy – zmienia w krótkim czasie całą chemię mózgu. Wskutek tego do komórek wysyłane są sygnały, by ignorować insulinę i leptynę, które informują o sytości. To dlatego tak trudno oprzeć się kolejnej porcji lodów czy hamburgerowi.


Różnice w samoocenie płci większe w kulturze zachodniej

5 stycznia 2016, 07:06

Rozdźwięk między samooceną mężczyzn i kobiet jest silniej zaznaczony w rozwiniętych krajach Zachodu.


Układ odpornościowy pamięta otyłość

28 kwietnia 2026, 07:17

Komórki odpornościowe osób, które były otyłe, przez wiele lat pamiętają stan zapalny wywołany nadmiarem tkanki tłuszczowej, nawet jeśli waga dawno wróciła do normy. Naukowcy z Uniwersytetu w Birmingham odkryli mechanizm tej pamięci i wskazali konkretne geny, które za nią odpowiadają.


Ustalono pochodzenie białka prionowego

4 października 2009, 00:27

Zespół kierowany przez naukowców z University of Toronto opublikował na łamach czasopisma PLoS ONE pracę wyjaśniającą prawdopodobne pochodzenie tzw. białka prionowego.


Lekarstwo w żółtym serze?

29 stycznia 2016, 15:27

Naukowcy z College'u Farmacji Uniwersytetu Arizony zauważyli, że u myszy annato, pomarańczowoczerwony barwnik spożywczy, zapobiega powstawaniu komórek nowotworowych i uszkodzeniu skóry pod wpływem promieniowania ultrafioletowego.


Wynalazek z MIT może być o 50 000 razy bardziej czuły i wcześniej wykrywać raka pęcherza

18 czerwca 2026, 11:20

Rak pęcherza to podstępna choroba nie tylko ze względu na przebieg, ale też dlatego, że lubi wracać. Każdego roku w samych Stanach Zjednoczonych diagnozuje się go u około 85 000 osób, a po skutecznym leczeniu nawrót guza w ciągu pięciu lat dotyka niemal połowę pacjentów. To sprawia, że chorzy muszą przez wiele lat regularnie poddawać się inwazyjnym badaniom kontrolnym. Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology opracowali właśnie urządzenie, które może to zmienić – nanoczujnik zdolny wykrywać nowotwór wcześniej, dokładniej i mniej inwazyjnie niż dotychczasowe metody.


Klaun, jaki klaun?

20 października 2009, 15:34

Osoby rozmawiające przez telefon komórkowy nie potrafią iść prosto, ponieważ nie są świadome swojego otoczenia. W porównaniu do ludzi przemieszczających się w parach, słuchających odtwarzacza MP3 czy poruszających się bez żadnej elektroniki, chodzą wolniej, częściej zmieniają kierunek marszu i rzadziej rozpoznają/dostrzegają innych przechodniów. Co więcej, są rozproszone do tego stopnia, że nie dostrzegają niezwykłych obiektów na swojej trasie, np. jeżdżącego na jednokołowym rowerze klauna (Applied Cognitive Psychology).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk